FarhangIran
 
 
 
 
 
 
 
 
 
برگ نخست
در باره ما
پیوند با ما
راهنما
جستجوی پیشرفته
یاد داشت روز
سیاسی-اجتماعی
ترجمه روزنامه ها
تاریخی-فرهنگی
شاهنامه فردوسی
شاهنامه خوانی
زرتشت، اوستا، گاتها
سیمرغ در فرهنگ ایران
جشن های ایرانی
خنیاگری
باغ ایرانی
نام های ایرانی
واژه نامه زبان پارسی
پرسش و پاسخ
یادمان های تاریخی
رو یداد ها
گفتگو ها
طنز
 
 
تازه ترین ها
پر بیننده ترین ها
 
 
 
 
 
 
برگ نخست arrow شاهنامه فردوسی arrow پادشاهی یزدگرد arrow كشته شدن یزدگرد به دست آسیابان
كشته شدن یزدگرد به دست آسیابان چاپ ارسال به دوست
نویسنده فردوسی   
۲۵ مرداد ۱۳۸۶

كشته شدن یزدگرد به دست خسرو آسیابان

چو    ماهوي    دل    را    برآورد    گرد
بدانـسـت    کو   نيسـت   جز   يزدگرد
بدو    گفـت    بشـتاب    زين   انجمـن
هـم  اکنون  جدا  کن  سرش  را  ز تن
و    گرنـه   هـم   اکنون   بـبرم   سرت
نـمانـم    کـسي    زنده    از    گوهرت
شـنيدند    ازو   اين   سخن   مـهـتران
بزرگان        بيدار        و        کـنداوران
همـه  انجمن  گشت  ازو  پر  ز خشم
زبان   پر   ز   گفـتار  و  پر  آب  چـشـم
بـکي    موبدي    بود    را    دوي    نام
بـه    جان    و   خرد   برنـهادي   لـگام
بـه  ماهوي  گفت  اي  بد انديش مرد
چرا    ديو   چـشـم   تو   را   تيره   کرد
چـنان  دان  که  شاهي  و  پيغمـبري
دو   گوهر   بود   در   يک   انـگـشـتري
ازين    دو   يکي   را   همي‌بـشـکـني
روان    و    خرد    را   بـه   پا   افـگـني
نـگر    تا    چـه   گويي   بـپرهيز   ازين
مـشو   بد   گـمان   با   جـهان   آفرين
نـخـسـتين    ازو    بر    تو    آيد    گزند
بـه    فرزند    ماني   يکي   کشتـمـند
کـه   بارش   کبسـت  آيد  وبرگ  خون
بـه   زودي   سرخويش   بيني   نـگون
هـمي    دين   يزدان   شود   زو   تـباه
هـمان   برتو   نفرين   کـند  تاج  و  گاه
برهـنـه    شود    درجـهان   زشت   تو
پـسر    بدرود    بي‌گـمان   کشـت   تو
يکي    دين‌وري    بود   يزدان   پرسـت
کـه   هرگز  نبردي  به  بد  کار  دسـت
کـه      هرمزد      خراد      بدنام      او
بدين       اندرون       بود       آرام      او
بـه  ماهوي  گفت  اي  ستمگاره مرد
چـنين    از    ره    پاک    يزدان   مـگرد
هـمي   تيره   بينـم   دل  و  هوش  تو
هـمي    خار    بينـم    در   آغوش   تو
تـنومـند    و    بي‌مـغز    و   جان   نزار
هـمي   دود  ز  آتش  کني  خواسـتار
تو   را  زين  جهان  سرزنـش  بينـم  آز
بـبر    گشـتـنـت    گرم   و   رنج   گداز
کـنون       زندگانيت      ناخوش      بود
چو   رفـتي   نشستت   در  آتـش  بود
نشست او و شهر وي بر پاي خاست
به  ماهوي  گفت  اين دليري چراست
شـهـنـشاه       را       کارزار      آمدي
ز    خان    و    ز    فـغـفور   يار   آمدي
ازين   تخمـه   بي‌کس  بسي  يافتـند
کـه     هرگز    بکشتنـش    نشتافتـند
توگر    بـنده‌اي    خون   شاهان   مريز
کـه   نـفرين   بود   بر   تو  تا  رستـخيز
بگفـت  اين  و  بنشست گريان به درد
پر   از   خون   دل   و   مژه  پر  آب  زرد
چو   بنشست  گريان  بشد  مـهرنوش
پر    از   درد   با   نالـه   و   با   خروش
بـه   ماهوي   گـفـت   اي  بد  بد  نژاد
کـه   نـه   راي   فرجام  داني  نـه  داد
ز    خون   کيان   شرم   دارد   نـهـنـگ
اگر     کـشـتـه     بيند    ندرد    پلـنـگ
ايا   بـتر   از  دد  به  مـهر  و  بـه  خوي
هـمي     گاه     شاه     آيدت    آرزوي
چو  بر  دست ضحاک جم کشتـه شد
چـه  مايه  سپهر  از  برش گشته شد
چو    ضـحاک    بـگرفـت    روي   زمين
پديد      آمد     اندر     جـهان     آبـتين
بزاد          آفريدون         فرخ         نژاد
جـهان    را    يکي    ديگر    آمد   نـهاد
شـنيدي      کـه      ضـحاک     بيدادگر
چـه  آورد  از  آن  خويشتن  را بـه سر
برو    سال    بـگذشـت    ما   نا   هزار
بـه    فرجام    کار   آمدش   خواسـتار
و   ديگر   کـه   تور   آن   سرافراز  مرد
کـجا    آز    ايران    و   را   رنـجـه   کرد
هـمان    ايرج    پاک   دين   رابکـشـت
برو   گردش   آسـمان   شد   درشـت
مـنوچـهر    زان    تخـمـه    آمد    پديد
شد   آن   بـند   بد   را  سراسر  کـليد
سـه   ديگر   سياوش   ز  تـخـم  کيان
کـمر     بـسـت     بي‌آرزو    در    ميان
بـه      گـفـتار     گرسيوز     افراسياب
بـبرد   از   روان   و   خرد   شرم  و  آب
جـهاندار    کيخـسرو   از   پشت   اوي
بيامد   جـهان   کرد   پرگـفـت  و  گوي
نيا   را   بـه   خـنـجر   بـه   دونيم  کرد
سرکينـه    جويان    پر    از   بيم   کرد
چـهارم   سخـن   کين   ارجاسپ  بود
کـه    ريزنده    خون    لـهراسـپ    بود
چو   اسـفـنديار   اندر   آمد  به  جنـگ
ز     کينـه     ندادش    زماني    درنـگ
بـه   پنجـم  سخن  کين  هرمزد  شاه
چو   پرويز   را   گشن   شد  دسـتـگاه
بـه  بـندوي  و  گستهم  کرد  آنچ  کرد
نيا   سايد   اين   چرخ   گردان   ز  گرد
چو  دستش  شد  او جان ايشان ببرد
در    کينـه   را   خوار   نـتوان   شـمرد
تو    را    زود    ياد    آيد    اين    روزگار
بـه     پيچي     ز     انديشـه     نابـکار
توزين     هرچ     کاري    پـسر    بدرود
زمانـه          زماني         هـمي‌نـغـنود
بـه     پرهيز     زين    گـنـج    آراسـتـه
وزين   مردري   تاج   و  اين  خواسـتـه
هـمي  سر  به  پيچي  به  فرمان  ديو
بـبري     هـمي    راه    گيهان    خديو
بـه   چيزي   کـه   برتو   نزيبد   هـمي
نداني     کـه    ديوت    فريبد    هـمي
بـه    آتـش    نـهال   دلـت   را   مسوز
مـکـن    تيره    اين   تاج   گيتي   فروز
سـپاه        پراگـنده       راگرد       کـن
وزين  سان  که  گفتي مگردان سخن
ازي     در    بـه    پوزش    برشاه    رو
چو    بيني    ورا    بـندگي    ساز    نو
وزان   جايگـه   جنـگ   لشکر   بـسيچ
ز   راي   و   ز   پوزش   مياساي  هيچ
کزين    بدنـشان    دو    گيتي   شوي
چو      گفـتار     دانـندگان     نـشـنوي
چو    کاري    کـه    امروز   بايدت   کرد
بـه     فردا     رسد    زو    برآرند    گرد
هـمي      يزدگرد      شـهـنـشاه     را
بـتر     خواهي     ازترک    بدخواه    را
کـه  در  جنگ  شيرسـت  برگاه  شاه
درخـشان    بـه    کردار    تابـنده   ماه
يکي       يادگاري       ز      ساسانيان
کـه   چون   او   نبـندد   کـمر  بر  ميان
پدر     بر     پدر     داد    و    دانـش‌پذير
ز    نوشين    روان   شاه   تا   اردشير
بود      اردشيرش      بـهـشـتـم     پدر
جـهاندار    ساسان    با    داد    و   فر
کـه     يزدانـش    تاج    کيان    برنـهاد
هـمـه      شـهريارانـش     فرخ     نژاد
چو   تو   بود  مهتر  به  کـشور  بـسي
نـکرد    اينچـنين   راي   هرگز   کسي
چو  بـهرام  چو  بين  کـه  سيصد هزار
عـناندار   و   بر   گـسـتوان   ور   سوار
بـه   يک   تير   او   پشت   برگاشـتـند
بدو      دشـت      پيکار     بـگذاشـتـند
چواز  راي شاهان سرش سير گشت
سر    دولـت   روشنـش   زير   گشـت
فرآيين   کـه   تخت   بزرگي   بجسـت
نـبودش   سزادسـت   بد  را  بشست
بران  گونه  برکشتـه  شد  زار  و  خوار
گزافـه        بـپرداز        زين        روزگار
بـترس     از    خداي    جـهان    آفرين
کـه   تخـت  آفريدست  و  تاج  و  نگين
تـن   خويش   بر   خيره   رسوا  مـکـن
کـه  بر  تو  سر  آرند  زود  اين  سخـن
هر   آنکـس  که  با  تو  نگويد  درسـت
چـنان  دان  که  او دشمن جان تست
تو  بيماري  اکنون  و  ما  چون پزشـک
پزشک  خروشان  به  خونين سرشک
تو     از     بـنده     بـندگان     کـمـتري
بـه    انديشـه    دل    مکـن    مهـتري
هـمي   کينـه   با   پاک   يزدان  نـهي
ز    راه    خرد    جوي   تـخـت   مـهي
شـبان   زاده  را  دل  پر  از  تخـت  بود
ورا    پـند   آن   موبدان   سـخـت   بود
چـنين  بود  تابود  و  اين  تازه  نيسـت
کـه    کار    زمانـه    برانداره    نيسـت
يکي      رابرآرد     بـه     چرخ     بـلـند
يکي   را   کـند   خوار   و   زار   و   نژند
نـه   پيوند   با  آن  نـه  با  اينـش  کين
کـه    دانـسـت    راز    جـهان    آفرين
هـمـه   موبدان   تا  جهان  شد  سياه
بر   آيين   خورشيد   بنـشـسـت   ماه
بـه   گفتـند  زين  گونه  با  کينه  جوي
نـبد  سوي  يک  موي زان گفت وگوي
چوشـب   تيره  شد  گفـت  با  موبدان
شـمارا    بـبايد    شد    اي    بـخردان
مـن   امشـب   بگردانم   اين   با  پسر
زهر     گونـه‌يي     دانـش    آرم    بـبر
ز    لشـگر   بـخوانيم   داننده   بيسـت
بدان    تا    بدين   بر   نـبايد   گريسـت
برفـتـند        دانـندگان       از       برش
بيامد     يکي    موبد    از    لـشـکرش
چو   بنشسـت   ماهوي   با  راسـتان
چـه   بينيد   گفـت   اندرين   داسـتان
اگر       زنده      ماند      تـن      يزدگرد
ز    هر   سو   برو   لـشـکر   آيند   گرد
برهـنـه   شد   اين  راز  من  در  جهان
شـنيدند    يکـسر    کـهان    و    مهان
بيايد   مرا   از   بدش   جان   بـه   سر
نـه   تـن   ماند  ايدر  نه  بوم  و  نـه  بر
چـنين    داد    پاسـخ    خردمـند   مرد
کـه  اين  خود  نخستين  نبايست کرد
اگر    شاه    ايران   شود   دشـمـنـت
ازو     بد    رسد    بي‌گـمان    برتـنـت
وگر    خون    او    را    بريزي   بدسـت
کـه  کين  خواه  او  در جهان ايزدست
چپ  و  راست رنجست و اندوه و درد
نگـه   کـن   کـنون   تا  چه  بايدت  کرد
پـسر   گفـت  کاي  باب  فرخنده  راي
چو   دشمـن   کني   زو  بـپرداز  جاي
سـپاه   آيد  او  را  ز  ما  چين  و  چين
بـه   ما   بر   شود   تـنـگ  روي  زمين
تو   اين   را   چـنين   خردکاري   مدان
چوچيره    شدي    کام    مردان   بران
گر    از   دامـن   او   درفـشي   کـنـند
تو    را    با   سـپاه   از   بنـه   برکـنـند
چو       بـشـنيد       ماهوي       بيدادگر
سخنـها    کـجا    گـفـت    او   را   پسر
چـنين   گـفـت   با   آسيابان   که   خيز
سواران     بـبر    خون    دشـمـن    بريز
چو    بـشـنيد    ازو    آسيابان    سخـن
نـه   سرديد   از   آن   کار   پيدانـه   بـن
شـبانـگاه        نيران       خرداد       ماه
سوي    آسيابان    رفـت   نزديک   شاه
ز    درگاه    ماهوي    چون   شد   برون
دو   ديده   پر   از   آب   دل   پر   ز  خون
سواران       فرسـتاد      ماهوي      زود
پـس      آسيابان      بـه     کردار     دود
بـفرمود     تا     تاج     و     آن    گوشوار
هـمان    مـهر   و   آن   جامـه   شاهوار
نـبايد   کـه   يکـسر   پر   از   خون  کنند
ز    تـن    جامـه    شاه    بيرون   کـنـند
بـشد     آسيابان    دو    ديده    پر    آب
بـه   زردي   دو   رخساره   چون  آفـتاب
همي‌گـفـت     کاي    روشـن    کردگار
تويي      برتر      از      گردش      روزگار
تو      زين     ناپـسـنديده     فرمان     او
هـم   اکـنون  به  پيچان  تن  و  جان  او
بر   شاه   شد  دل  پر  از  شرم  و  باک
رخانـش   پر  آب  و  دهانـش  چو  خاک
بـه   نزديک   تنـگ  اندر  آمد  بـه  هوش
چـنان   چون   کسي  راز  گويد  بـگوش
يکي    دشـنـه    زد   بر   تـهيگاه   شاه
رهاشد   بـه   زخـم   اندر   از   شاه  آه
بـه   خاک   اندر   آمد   سرو   افـسرش
هـمان   نان  کشکين  به  پيش  اندرش
اگر    راه    يابد    کـسي    زين   جـهان
بـباشد      ندارد      خرد      در     نـهان
ز   پرورده   سير   آيد   اين  هـفـت  گرد
شود     کشـتـه    بر    بيگـنـه    يزدگرد
برين      گونـه     بر     تاجداري     بـمرد
کـه    از    لـشـکر    او    سواري   نـبرد
خردنيسـت    با    گرد   گردان   سـپـهر
نـه   پيدابود   رنـج  و  خشمش  ز  مـهر
هـمان  به  که  گيتي  نبيني  به چشم
نداري   ز   کردار   او   مـهر   و   خـشـم
سواران     ماهوي     شوريده     بـخـت
بـه    ديدند   کان   خـسرواني   درخـت
ز      تـخـت     و     ز     آوردگـه     آرميد
بـشد   هر   کـسي   روي   او   را  بديد
گـشادند       بـند       قـباي      بنـفـش
هـمان  افـسر  و  طوق  و  زرينه  کفش
فـگـنده    تـن    شاه   ايران   بـه   خاک
پر  از  خون  و  پهلو  به شـمـشير چاک
ز      پيش     شهـنـشاه     برخاسـتـند
زبان     را     بـه     نـفرين    بياراسـتـند
کـه    ماهوي    را   باد   تن   همـچـنين
پر    از    خون    فـگـنده    بروي    زمين
بـه     نزديک     ماهوي     رفـتـند    زود
ابا        ياره       و       گوهر       نابـسود
بـه    ماهوي    گفـتـند    کان   شـهريار
برآمد        ز        آرام        وز        کارزار
بـفرمود    کو    را   بـه   هـنـگام   خواب
از     آن     آسيا     افـگـنـند    اندر    آب
بـشد     تيز    بد    مـهر    دو    پيشـکار
کـشيدند     پر     خون     تـن    شـهريار
کـجا    ارج    آن    کشتـه    نشناخـتـند
بـه     گرداب     زرق     اندر    انداخـتـند
چو   شـب   روز   شد   مردم  آمد  پديد
دو      مرد     گرانـمايه     آنـجا     رسيد
از         آن        سوگواران        پرهيزگار
بيامد       يکي       بر      لـب      جويبار
تـن     او     برهـنـه     بديد     اندر    آب
بـشوريد    و    آمد   هـم   اندر   شـتاب
چـنين    تا    در    خان    راهـب   رسيد
بدان    سوگواران    بگـفـت    آنـچ    ديد
کـه   شاه   زمانـه   به  غرق  اندرسـت
برهـنـه    بـه    گرداب    زرق   اندرست
برفـتـند      زان      سوگواران      بـسي
سـکوبا   و   رهـبان   ز   هر  در  کـسي
خروشي   بر   آمد   ز   راهـب  بـه  درد
کـه     اي     تاجور     شاه    آزاد    مرد
چـنين  گفت  راهب  که  اين  کس نديد
نه پيش ازمسيح اين سخن کس شنيد
کـه     بر     شـهرياري     زند    بـنده‌يي
يکي       بدنژادي       و       افـگـنده‌يي
بـه    پرورد    تا    بر    تـنـش   بد   رسد
ازين     بـهر     ماهوي     نـفرين    سزد
دريغ    آن    سر    و   تاج   و   بالاي   تو
دريغ    آن   دل   و   دانـش   و   راي   تو
دريغ     آن     سر     تـخـمـه     اردشير
دريغ     اين     جوان     و    سوار    هژير
تـنومـند      بودي      خرد      با      روان
بـبردي    خـبر    زين    بـنوشين    روان
کـه     در     آسيا    ماه    روي    تو    را
جـهاندار     و     ديهيم     جوي    تو    را
بدشـنـه         جـگرگاه        بشکافـتـند
برهـنـه     بـه     آب     اندر    انداخـتـند
سـکوبا     از     آن    سوگواران    چـهار
برهـنـه       شدند       اندران      جويبار
گـشاده        تـن       شـهريار       جوان
نـبيره       جـهاندار       نوشين       روان
بـه    خشـکي    کـشيدند    زان   آبگير
بـسي     مويه     کردند     برنا    و    پير
بـه   باغ   اندرون   دخمه‌يي   ساختـند
سرش      را     با     براندر     افراخـتـند
سر   زخـم   آن   دشنه  کردند  خشـک
بدبـق  و  به  قير  و  به  کافور  و مشـک
بياراسـتـندش       بـه      ديباي      زرد
قـصـب   زير   و   دسـتي   ز   بر  لاژورد
مي  و  مشک  و  کافور  و چندي گـلاب
سـکوبا     بيندود     بر     جاي     خواب
چـه   گفـت   آن  گرانمايه  دهقان  مرو
کـه   بـه   نهفـت   بالاي   آن  زاد  سرو
کـه   بخشـش  ز  کوشش  بود  درنهان
کـه   خشـنود  بيرون  شود  زين  جهان
دگر    گـفـت    اگر   چـند   خـندان   بود
چـنان    دان    کـه   از   دردمـندان   بود
کـه    از    چرخ    گردان    پذيرد    فريب
کـه    او    را    نـمايد    فراز    و   شيب
دگر   گـفـت   کان   را   تو   دانا  مـخوان
کـه    تـن    را   پرسـتد   نـه   راه   روان
هـمي‌خواسـتـه     جويد    و    نام    بد
بـترسد      روانـش      ز      فرجام     بد
دگر   گفـت   اگر   شاه  لب  را  ببسـت
نـبيند   هـمي   تاج   و   تخت  نشست
نـه      مـهر      و     پرسـتـنده     بارگاه
نـه   افـسر  نـه  کشور  نه  تاج  و  کلاه
دگر    گـفـت    کز   خوب   گـفـتار   اوي
سـتايش       ندارم       سزاوار       اوي
هـمي  سرو  کشت  او  به باغ بهشت
بـبيند    روانـش   درخـتي   که   کشت
دگرگـفـت       يزدان      روانـت      بـبرد
تـنـت      رابدين      سوگواران     سـپرد
روان     تو     را     سودمـند    اين    بود
تـن    بد    کـنـش    را    گزند   اين   بود
کـنون    در    بهشتـسـت    بازار    شاه
بـه    دوزخ    کـند    جان    بدخواه    راه
دگر   گـفـت   کاي   شاه   دانـش   پذير
کـه    با    شـهرياري    و    با    اردشير
درودي  هـمان  بر  که  کشتي  بـه باغ
درفـشان   شد   آن   خـسرواني  چراغ
دگر     گـفـت    کاي    شـهريار    جوان
بـخـفـتي      و      بيدار     بودت     روان
لبـت  خامـش  و  جان  به  چندين  گله
برفـت     و     تـنـت    ماند    ايدر    يلـه
تو   بيکاري  و  جان  بـه  کاران  درسـت
تـن      بد      سـگالـت     بـباراندرسـت
بـگويد    روان    گر   زبان   بسـتـه   شد
بياسود   جان   گر   تنت  خسـتـه  شد
اگر   دسـت   بيکار   گشـت   از   عـنان
روانـت    بـه   چـنـگ   اندر   آرد   سنان
دگر      گـفـت      کاي     نامـبردار     نو
تو    رفـتي    و   کردار   شد   پيش   رو
تو را در بهشتست تخت اين بس است
زمين     بـلا    بـهرديگر    کـس    اسـت
دگر  گفت  کانکس  که او چون توکشت
بـه     بيند     کـنون     روزگار    درشـت
سقـف     گـفـت     ما    بـندگان    تويم
نيايش      کـن      پاک      جان      تويم
کـه    اين    دخـمـه   پرلالـه   باغ   توباد
کـفـن   دشـت   شادي   و   راغ  تو  باد
بـه     گـفـتـند     و    تابوت    برداشتـند
ز   هامون   سوي   دخمه   بگذاشـتـند
بران     خوابـگـه     رفـت    ناکام    شاه
سرآمد   برو   رنـج   و   تـخـت   و  کـلاه
 
 

دریافت آگاهی نامه

نشانی ایمیل شما:  
دریافت آگاهی نامه بیرون رفتن
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
انتشارات فرهنگ ایران
انتشارات فرهنگ ایران
گاهنامه فرهنگی
گاهنامه فرهنگی
گروه فرهنگ ایران
FaceBookFarhangiran
شاهنامه فردوسی
shahnameh
پرچم های ایران
flag_shah_safi-2.jpg
پوشاک زنان ایرانی
جنگ ابزار های ارتش ایران
RSS های فرهنگ ایران
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Untitled Document
                              

Copyright © 2004, All rights reserved. Created by The Iranian cultural foundation
E-mail: webmaster[at]farhangiran.com