| نگه کن که شادان برزين چه گفت |
| بدانگـه کـه بگـشاد راز ازنهفت |
| بدرگـه شهنـشاه نوشين روان |
| کـه نامـش بـماناد تا جاودان |
| زهردانـشي موبدي خواسـتي |
| کـه درگـه بديشان بياراسـتي |
| پزشـک سخنـگوي وکـنداوران |
| بزرگان وکارآزموده سران |
| ابرهردري نامور مـهـتري |
| کـجا هرسري رابدي افـسري |
| پزشـک سراينده برزوي بود |
| بـنيرو رسيده سخـنـگوي بود |
| زهردانـشي داشـتي بـهرهاي |
| بهربـهرهاي درجـهان شهرهاي |
| چـنان بد کـه روزي بهنـگام بار |
| بيامد برنامور شـهريار |
| چـنين گفت کاي شاه دانشپذير |
| پژوهـنده ويافـتـه يادگير |
| مـن امروز دردفـتر هـندوان |
| هميبـنـگريدم بروشـن روان |
| چـنين بدنبشتـه که برکوه هند |
| گياييسـت چيني چورومي پرند |
| کـه آن را چو گردآورد رهنـماي |
| بياميزد ودانـش آرد بـجاي |
| چو بر مرده بـپراگـند بيگـمان |
| سخنـگوي گرددهـم اندر زمان |
| کـنون مـن بدسـتوري شهريار |
| بـپيمايم اين راه دشوار خوار |
| بـسي دانـشي رهنـماي آورم |
| مـگر کين شگفتي بـجاي آورم |
| تـن مرده گرزنده گردد رواسـت |
| که نوشين روان برجهان پادشاست |
| بدو گفـت شاه اين نـشايد بدن |
| مـگر آزموده رابـبايد شدن |
| بـبر نامـه مـن بر راي هـند |
| نـگر تاکـه باشد بت آراي هـند |
| بدين کارباخويشـتـن يارخواه |
| هـمـه ياري ازبخـت بيدار خواه |
| اگر نوشگـفـتي شود درجـهان |
| کـه اين گفته رمزي بود درنـهان |
| بـبر هرچ بايد بـه نزديک راي |
| کزو بايدت بيگـمان رهـنـماي |
| درگنـج بـگـشاد نوشين روان |
| زچيزي کـه بد درخور خـسروان |
| ز دينار و ديبا و خز و حرير |
| ز مهر و ز افسر ز مشک و عـبير |
| شـتروار سيصد بياراسـت شاه |
| فرسـتاده برداشـت آمد به راه |
| بيامد بر راي ونامـه بداد |
| سربارها پيش اوبرگـشاد |
| چو برخواند آن نامـه شاه راي |
| بدو گـفـت کاي مرد پاکيزه راي |
| زکـسري مرا گنج بخشيده نيست |
| همـه لشکر وپادشاهي يکيست |
| ز داد و ز فر و ز اورند شاه |
| وزان روشني بخت وآن دستـگاه |
| نـباشد شگفـت ازجهاندار پاک |
| کـه گر مردگان را برآرد زخاک |
| برهمـن بکوه اندرون هرک هست |
| يکي دارد اين راي رابا تودسـت |
| بـت آراي وفرخنده دستور مـن |
| هـم آن گنج وپرمايه گنجور مـن |
| بدونيک هندوستان پيش تسـت |
| بزرگي مرا درکم وبيش تـسـت |
| بياراسـتـندش بـه نزديک راي |
| يکي نامور چون بـبايسـت جاي |
| خورشـگر فرسـتاد هم خوردني |
| هـمان پوشـش نغز وگستردني |
| برفـت آن شـب وراي زد با ردان |
| بزرگان قـنوج با بـخردان |
| چوبرزد سر از کوه رخـشـنده روز |
| پديد آمد آن شـمـع گيتي فروز |
| پزشـکان فرزانـه را خواند راي |
| کـسي کو بدانش بدي رهنـماي |
| چو برزوي بـنـهاد سرسوي کوه |
| برفـتـند بااو پزشـکان گروه |
| پياده همـه کوهـساران بـپاي |
| بـپيمود با دانـشي رهنـماي |
| گياها ز خـشـک و ز تر برگزيد |
| ز پژمرده و آنـچ رخـشـنده ديد |
| ز هرگونـه دارو ز خشـک و ز تر |
| هـمي بر پراگـند بر مرده بر |
| يکي مرده زنده نـگـشـت ازگيا |
| هـمانا کـه سست آمد آن کيميا |
| هـمـه کوه بسپرد يک يک بپاي |
| ابر رنـج اوبرنيامد بـجاي |
| بدانسـت کان کار آن پادشا ست |
| که زنده است جاويد و فرمانرواست |
| دلش گشت سوزان ز تشوير شاه |
| هـم ازنامداران هـم از رنـج راه |
| وزان خواسـتـه نيز کاورده بود |
| زگـفـتار بيهوده آزرده بود |
| زکارنبـشـتـه بـبد تـنـگدل |
| کـه آن مرد بيدانش و سنـگدل |
| چرا خيره بر باد چيزي نبـشـت |
| کـه بد بار آن رنج گفتار زشـت |
| چـنين گفت زان پس بران بخردان |
| کـهاي کارديده سـتوده ردان |
| کـه دانيد داناتر از خويشـتـن |
| کـجا سرفرازد بدين انـجـمـن |
| بـه پاسخ شدند انجمن همسخن |
| کـه دانـنده پيرسـت ايدر کهن |
| بـه سال و خرد او ز ما مهترست |
| بـه دانش ز هر مهتري بهترست |
| چـنين گـفـت برزوي با هندوان |
| کـه اي نامداران روشـن روان |
| برين رنـجـها برفزوني کـنيد |
| مرا سوي او رهـنـموني کـنيد |
| مـگر کان سخنـگوي داناي پير |
| بدين کار باشد مرا دسـتـگير |
| بـبردند برزوي رانزد اوي |
| پرانديشـه دل سرپرازگفت وگوي |
| چونزديک اوشد سخـنـگوي مرد |
| همـه رنـجـها پيش او ياد کرد |
| زکار نبـشـتـه کـه آمد پديد |
| سخـنـها کـه ازکاردانان شنيد |
| بدو پير دانا زبان برگـشاد |
| ز هر دانـشي پيش اوک رد ياد |
| کـه مـن در نبشته چنين يافتم |
| بدان آرزو تيز بـشـتافـتـم |
| چو زان رنـجـها برنيامد پديد |
| بـبايسـت ناچار ديگر شـنيد |
| گيا چون سخن دان و دانش چو کوه |
| کـه هـمواره باشد مر او راشکوه |
| تـن مرده چون مرد بيدانشسـت |
| کـه دانا بهرجاي با رامشسـت |
| بدانـش بود بيگـمان زنده مرد |
| چودانـش نـباشد بگردش مگرد |
| چومردم زدانايي آيد سـتوه |
| گياچوکليلـه ست ودانش چوکوه |
| کـتابي بدانـش نـماينده راه |
| بيابي چوجويي توازگـنـج شاه |
| چو بـشـنيد برزوي زو شاد شد |
| همـه رنـج برچشـم اوبادشد |
| بروآفرين کرد وشد نزد شاه |
| بـکردار آتـش بـپيمود راه |
| بيامد نيايش کـنان پيش راي |
| کـه تا جاي باشد توبادي بـجاي |
| کتابيسـت اي شاه گسترده کام |
| کـه آن را بهندي کليله ست نام |
| بـه مهرسـت تا درج درگنج شاه |
| براي وبدانـش نـماينده راه |
| بـه گـنـجور فرمان دهد تا زگنج |
| سـپارد بـمـن گر ندارد به رنج |
| دژم گـشـت زان آرزو جان شاه |
| بـپيچيد برخويشـتـن چـندگاه |
| ببرزوي گفت اين کس از ما نجست |
| نـه اکـنون نه از روزگار نخست |
| وليکـن جـهاندار نوشين روان |
| اگر تـن بـخواهد ز ما يا روان |
| نداريم ازو باز چيزي که هـسـت |
| اگر سرفرازسـت اگر زيردسـت |
| وليکـن بـخواني مـگر پيش ما |
| بدان تا روان بدانديش ما |
| نـگويد به دل کان نبشتست کس |
| بـخوان و بدان و ببين پيش و پس |
| بدو گفـت برزوي کاي شـهريار |
| ندارم فزون ز آنـچ گويي مدار |
| کـليلـه بياورد گـنـجور شاه |
| هـميبود او را نـماينده راه |
| هران در کـه ازنامـه بو خواندي |
| هـمـه روز بر دل هـميراندي |
| ز نامـه فزون ز آنـک بوديش ياد |
| ز برخواندي نيز تا بامداد |
| هـميبود شادان دل و تن درست |
| بدانش همي جان روشن بشست |
| چو زو نامه رفتي بـشاه جـهان |
| دري از کليلـه نبشـتي نـهان |
| بدين چاره تا نامـه هـندوان |
| فرسـتاد نزديک نوشين روان |
| بدين گونـه تا پاسـخ نامـه ديد |
| کـه درياي دانـش برما رسيد |
| ز ايوان بيامد بـه نزديک راي |
| بدسـتوري بازگشتـن بـه جاي |
| چو بگـشاد دل راي بنواختـش |
| يکي خلعـت هندويي ساختـش |
| دو ياره بـهاگير و دو گوشوار |
| يکي طوق پرگوهر شاهوار |
| هـم از شاره هندي و تيغ هـند |
| هـمـه روي آهـن سراسر پرند |
| بيامد ز قـنوج برزوي شاد |
| بـسي دانـش نوگرفـتـه بياد |
| ز ره چون رسيد اندر آن بارگاه |
| نيايش کـنان رفـت نزديک شاه |
| بگفـت آنـچ از راي ديد و شنيد |
| بـجاي گيا دانـش آمد پديد |
| بدو گفـت شاهاي پسـنديده مرد |
| کـليلـه روان مرا زنده کرد |
| تواکـنون ز گنـجور بستان کـليد |
| ز چيزي کـه بايد بـبايد گزيد |
| بيامد خرد يافتـه سوي گـنـج |
| بـه گنـجور بـسيار ننـمود رنج |
| درم بود و گوهر چپ و دست راست |
| جز از جامه شاه چيزي نخواسـت |
| گرانـمايه دستي بپوشيد و رفت |
| بر گاه کـسري خراميد تـفـت |
| چو آمد به نزديک تخـتـش فراز |
| برو آفرين کرد و بردش نـماز |
| بدو گفـت پـس نامور شـهريار |
| کـه بي بدره و گوهر شاهوار |
| چرا رفـتي اي رنج ديده ز گنـج |
| کـسي را سزد گنج کو ديد رنـج |
| چـنين پاسـخ آورد برزو بـشاه |
| کـه اي تاج تو برتر از چرخ ماه |
| هرآنکس که او پوشش شاه يافت |
| ببـخـت و بتخت مهي راه يافت |
| دگر آنـک با جامـه شـهريار |
| بـبيند مرا مرد ناسازگار |
| دل بدسـگالان شود تار و تنـگ |
| بـماند رخ دوست با آب و رنـگ |
| يکي آرزو خواهـم از شـهريار |
| کـه ماند ز من در جـهان يادگار |
| چو بـنويسد اين نامه بوزرجمـهر |
| گـشايد برين رنـج برزوي چـهر |
| نخـسـتين در از من کند يادگار |
| بـه فرمان پيروزگر شـهريار |
| بدان تا پس از مرگ من در جـهان |
| ز دانـنده رنجـم نـگردد نـهان |
| بدو گفت شاه اين بزرگ آروزسـت |
| بر اندازه مرد آزاده خوسـت |
| وليکـن بـه رنج تو اندر خورست |
| سخـن گرچـه از پايگه برترست |
| بـه بوزرجمهر آن زمان شاه گفت |
| کـه اين آرزو را نشايد نهـفـت |
| نويسـنده از کلک چون خامه کرد |
| ز بر زوي يک در سرنامـه کرد |
| نبـشـت او بران نامه خسروي |
| نـبود آن زمان خط جز پـهـلوي |
| هـميبود با ارج در گـنـج شاه |
| بدو ناسزا کـس نـکردي نـگاه |
| چـنين تا بـتازي سخـن راندند |
| ورا پـهـلواني هـميخواندند |
| چو مامون روشـن روان تازه کرد |
| خور روز بر ديگر اندازه کرد |
| دل موبدان داشـت و راي کيان |
| ببستـه بـهر دانـشي بر ميان |
| کـليلـه بـه تازي شد از پهلوي |
| بدين سان که اکنون هميبشنوي |
| بـتازي هـميبود تا گاه نـصر |
| بدانگـه که شد در جهان شاه نصر |
| گرانـمايه بوالفضـل دستور اوي |
| کـه اندر سخن بود گنـجور اوي |
| بـفرمود تا پارسي و دري |
| نبـشـتـند و کوتاه شد داوري |
| وزان پس چو پيوستـه راي آمدش |
| بدانـش خرد رهـنـماي آمدش |
| هـميخواسـت تا آشکار و نهان |
| ازو يادگاري بود درجـهان |
| گزارنده را پيش بـنـشاندند |
| هـمـه نامـه بر رودکي خواندند |
| بـپيوسـت گويا پراگـنده را |
| بسفـت اينـچـنين در آگنده را |
| بدان کو سخن راند آرايشـسـت |
| چو ابله بود جاي بخشايشسـت |
| حديث پراگـنده بـپراگـند |
| چوپيوسـتـه شد جان و مغزآگند |
| جـهاندار تا جاودان زنده باد |
| زمان و زمين پيش او بـنده باد |
| از انديشـه دل را مدار ايچ تنـگ |
| کـه دوري تو از روزگار درنـگ |
| گـهي برفراز و گهي بر نـشيب |
| گـهي با مراد و گـهي با نـهيب |
| ازين دو يکي نيز جاويد نيسـت |
| بـبودن تو را راه اميد نيسـت |
| نگـه کـن کـنون کار بوزرجمهر |
| کـه از خاک برشد به گردان سپهر |
| فراز آوريدش بـخاک نژند |
| هـمان کـس که بردش با بر بلند |
