| جـهـان گـشــت پــر بــوي و رنــگ و نــگــار |
|
چــو كــي خــســرو آمــد بـــر شـــهـــريـــار |
| در و بــــام و ديــــوار پــــر خــــواســــتـــــه |
|
بـــر آيـــيـــن جـــهـــانـــي شـــد آراســــتــــه |
| گــلـــاب و مـــي و مـــشـــگ بـــا زعـــفـــران |
|
نــشــســتــه بــه هــر جــاي رامـــشـــگـــران |
| درم بـــا شـــكـــر ريـــخــــتــــه زيــــر پــــي |
|
هــمــه يــال اســپــان پــر از مــشـــگ و مـــي |
| سـرشـكـش ز مـژگــان بــه رخ بــرچــكــيــد |
|
چــو كــاوس كـــي روي خـــســـرو بـــديـــد |
| بــمــالــيــد بــر چــشـــم او چـــشـــم و روي |
|
فــرود آمــد از تــخــت و شــد پـــيـــش اوي |
| گـــرازان ســـوي تـــخـــت رفـــتـــنـــد بـــاز |
|
جـــوان جـــهـــان جــــوي بــــردش نــــمــــاز |
| هـــم از تـــخـــت ســـالـــار تـــوران ســـپــــاه |
|
فـــراوان ز تـــركـــان بـــپـــرســـيـــد شــــاه |
| بــبــد روي گـــيـــتـــي هـــمـــي بـــســـپـــرد |
|
چــنـــيـــن پـــاســـخ آورد كـــان كـــم خـــرد |
| خــرد بـــا هـــنـــر كـــردم انـــدر نـــهـــفـــت |
|
مــرا چــنــد بــبــســود و چــنــدي بــگــفـــت |
| بـــپـــيـــچـــيـــدم از رنـــج و تـــيـــمــــار او |
|
بــــتــــرســــيــــدم از كـــــار و كـــــردار او |
| كــشـــنـــده پـــدر چـــون بـــود دوســـتـــدار |
|
اگـــــر ويـــــژه ابــــــري شــــــود دربــــــار |
| كــه بــپــرســتــم او را پـــدر زيـــر خـــاك |
|
نـــخـــوانــــد مــــرا مــــوبــــد از آب پــــاك |
| بــه تــوران مــرا جـــســـت و رنـــج آزمـــود |
|
كـنـون گـيــو چــنــدي بــه ســخــتــي بــبــود |
| كــه بــا مـــن بـــيـــامـــد ز تـــوران زمـــيـــن |
|
اگــر نـــيـــز رنـــجـــي نـــبـــودي جـــزيـــن |
| پـــس مـــا بـــيـــامـــد چــــو آتــــش بــــه راه |
|
ســـرافـــراز دو پـــهـــلــــوان بــــا ســــپــــاه |
| نــبــيــنــد بــه هــنــدوســتــان بــت پــرســـت |
|
مــن آن ديــدم از گــيــو كــز پــيــل مـــســـت |
| ز دريــا بــر انــســان بــرآيــد بــه جـــنـــگ |
|
گــمــانــي نــبــردم كــه هــرگــز نــهـــنـــگ |
| مــيــان بـــســـتـــه و بـــادپـــايـــي بـــه زيـــر |
|
ازآن پـس كـه پـيــران بــيــامــد چــو شــيــر |
| كـه گـفـتـي زمـيــن را بــســوزد بــه جــنــگ |
|
بـــه آب انـــدر آمـــد بـــه ســـان نـــهـــنــــگ |
| ســـر پـــهـــلـــوان انـــدر آمـــد بـــه بــــنــــد |
|
بــيــنــداخـــت بـــر يـــال او بـــر كـــمـــنـــد |
| وگـــرنـــه بـــكـــنـــدي ســــرش را ز بــــار |
|
بـه خـواهــش گــري رفــتــم اي شــهــريــار |
| ز بــد گــفــتـــن مـــا زبـــان بـــســـتـــه بـــود |
|
بـــدان كـــو ز درد پـــدر خـــســـتــــه بــــود |
| نـــيــــاســــود بــــا گــــرزه ي گــــاورنــــگ |
|
چـنـيـن تــا لــب رود جــيــحــون بــه جــنــگ |
| بـه آب و بـه كــشــتــي نــيــفــگــنــد چــشــم |
|
سـرانـجـام بـگـذاشـت جـيـحــون بــه خــشــم |
| بـــــود جـــــاودان شــــــاد و روشــــــن روان |
|
كــســي را كـــه چـــون او بـــود پـــهـــلـــوان |
| كــــه آزادگــــان را بــــدو بــــود فــــخـــــر |
|
يــكــي كـــاخ گـــشـــواد بـــد در ســـتـــخـــر |
| بـــه ايـــوان نــــو رفــــتــــن آراســــتــــنــــد |
|
چــو از تــخــت كـــاوس بـــرخـــاســـتـــنـــد |
| چـــو آمـــد بـــدان گـــلــــشــــن زرنــــگــــار |
|
هـــمـــي رفـــت گـــودرز بـــا شـــهــــريــــار |
| بــرو بــر بـــســـي آفـــريـــن خـــوانـــدنـــد |
|
بــر اورنـــگ زريـــنـــش بـــنـــشـــانـــدنـــد |
| بـه جــز تــوس نــوذر كــه پــيــچــيــد ســر |
|
بـــبـــســـتـــنـــد گــــردان ايــــران كــــمــــر |
| هـــم او داشــــتــــي كــــاويــــانــــي درفــــش |
|
كــه او بــود بــا كــوس و زريــنــه كـــفـــش |
| بـــر او پـــيـــامــــي فــــرســــتــــاد نــــغــــز |
|
ازآن كـــار گـــودرز شـــد تــــيــــزمــــغــــز |
| كـه چـنــگ يــلــان داشــت و بــازوي شــيــر |
|
پـــيـــمـــبـــر ســـرافـــراز گـــيـــو دلـــيـــر |
| كــه هــنــگـــام شـــادي بـــهـــانـــه مـــجـــوي |
|
بـــدو گـــفـــت بـــا تـــوس نـــوذر بـــگــــوي |
| هـــمـــه شـــاه را خـــوانـــدنــــد آفــــريــــن |
|
بــــزرگــــان و گــــردان ايــــران زمــــيـــــن |
| نــبــيــنــي هــمــي فــر گـــيـــهـــان خـــديـــو |
|
چــرا ســر كــشــي تــو بــه فـــرمـــان ديـــو |
| مــرا بــا تــو كــيـــن خـــيـــزد و رزمـــگـــاه |
|
اگـــر تـــو بـــپـــيـــچـــي ز فـــرمـــان شــــاه |
| بـــه دســـتــــوري نــــامــــدار انــــجــــمــــن |
|
فـــرســـتـــاده گـــيـــوســـت پـــيـــغـــام مــــن |
| دلــــش پــــر ز گــــفــــتــــارهــــاي درشــــت |
|
ز پــيــش پــدر گـــيـــو بـــنـــمـــود پـــشـــت |
| كــه ايــن راي را بــا تــو ديــوســـت جـــفـــت |
|
بــيــامــد بــه تــوس ســپـــهـــبـــد بـــگـــفـــت |
| كـه بـر مـا نـه خــوبــســت كــردن فــســوس |
|
چــو بــشــنــيــد پــاســخ چــنــيــن داد تــوس |
| ســرافــرازتــر كــس مـــنـــم ز انـــجـــمـــن |
|
بـــه ايـــران پـــس از رســـتـــم پـــيـــل تــــن |
| كــه گــيــتــي بــه تــيـــغ انـــدر آورد زيـــر |
|
نـــبـــيـــره مـــنـــوچـــهــــر شــــاه دلــــيــــر |
| بـــدرم دل پـــيــــل و چــــنــــگ پــــلــــنــــگ |
|
هـمـان شـيـر پـرخــاشــجــويــم بــه جــنــگ |
| جـــهـــان را بـــه نـــو كـــدخــــداي آوريــــد |
|
هـــمـــي بـــي مـــن آيـــيــــن و راي آوريــــد |
| ز خــســـرو مـــزن پـــيـــش مـــن داســـتـــان |
|
نـــبـــاشـــم بـــديـــن كـــار هـــم داســــتــــان |
| نــشــانــيــم بــخــت انــدر آيــد بـــه خـــواب |
|
جـــهـــانـــدار كـــز تـــخـــم افـــراســـيــــاب |
| فــســيــلــه نــه نــيــكــو بــود بــا پــلـــنـــگ |
|
نـــخـــواهـــيـــم شـــاه از نـــژاد پـــشـــنـــگ |
| كـه خــســرو جــوانــســت و كــنــداورســت |
|
تــو ايــن رنــج هــا را كــه بــردي بـــرســـت |
| هــنــر بـــايـــد و گـــوهـــر و فـــر و ديـــن |
|
كـــســـي كـــو بـــود شـــهـــريـــار زمـــيــــن |
| ســزاوارتــر كـــس بـــه تـــخـــت و كـــلـــاه |
|
فــــريــــبــــرز كــــاوس فــــرزنــــد شـــــاه |
| هــمــش فــر و بــرزســت و هــم نـــام و داد |
|
بـــه هـــر ســـو ز دشـــمـــن نــــدارد نــــژاد |
| كـــه خـــام آمــــدش دانــــش و كــــيــــش او |
|
دژم گـــيـــو بـــرخــــاســــت از پــــيــــش او |
| كـه فـر و خـرد نــيــســت بــا تــوس جــفــت |
|
بـــيـــامـــد بـــه گـــودرز گـــشـــواد گـــفـــت |
| فـــريـــبـــرز را بـــرگـــزيـــنــــد هــــمــــي |
|
دو چـشـمــش تــو گــويــي نــبــيــنــد هــمــي |
| هـــمـــي تـــوس كـــم بـــاد انــــدر جــــهــــان |
|
بــرآشــفــت گـــودرز و گـــفـــت از مـــهـــان |
| بــزد كــوس ز ايــوان بــه مــيــدان گــذشـــت |
|
نــبــيــره پــســر داشــت هــفــتــاد و هــشــت |
| بــرون رفـــت بـــرگـــســـتـــوان ور ســـوار |
|
ســـــواران جـــــنـــــگـــــي ده و دو هــــــزار |
| بــبــســتــنــد بــر كــوهــه ي پــيـــل كـــوس |
|
وز آن رو بـــيـــامـــد ســـپــــهــــدار تــــوس |
| بـــه پـــيـــش ســـپـــاه اخـــتــــر كــــاويــــان |
|
بـــبـــســـتـــنــــد گــــردان ايــــران مــــيــــان |
| كـزو تــيــره شــد روي خــورشــيــد و مــاه |
|
چــو گــودرز را ديـــد و چـــنـــدان ســـپـــاه |
| ز پـــيـــروزه تـــابـــان بـــه كـــردار نـــيـــل |
|
يــكــي تــخــت بــر كــوهــه ي ژنــده پــيـــل |
| نـشـسـتــه بــرآن تــخــت و بــســتــه كــمــر |
|
جـــهـــان جـــوي كـــي خـــســـرو تـــاجـــور |
| تـو گـفـتـي بـه گـيـتـي جـز آن جـاي نـيــســت |
|
بـه گــرد انــدرش ژنــده پــيــلــان دويــســت |
| ز يــاقــوت رخــشــنـــده بـــر ســـر كـــلـــاه |
|
هـمـي تـافـت زآن تـخــت خــســرو چــو مــاه |
| كــه امـــروز اگـــر مـــن بـــســـازم نـــبـــرد |
|
غــمــي شــد دل تــوس و انـــديـــشـــه كـــرد |
| ز ايـران نــه بــرخــيــزد ايــن كــيــنــه گــاه |
|
بــســي كــشـــتـــه آيـــد ز هـــر دو ســـپـــاه |
| ســر بــخــت تـــركـــان بـــرآيـــد ز خـــواب |
|
نـــبـــاشـــد جـــز از كــــام افــــراســــيــــاب |
| ســــرآيــــد بــــه مــــا روزگــــار مـــــهـــــي |
|
بــديــشــان رســد تــخــت شـــاهـــنـــشـــهـــي |
| فــــرســــتــــاد نــــزديــــك كــــاوس شـــــاه |
|
خـــردمـــنـــد مــــردي و جــــويــــنــــده راه |
| نــهــد بــر كـــمـــان پـــر تـــيـــر خـــدنـــگ |
|
كـه از مـا يـكــي گــر بــريــن دشــت جــنــگ |
| هـم امـشـب هــمــي آن بــبــيــنــد بــه خــواب |
|
يــكــي كــيــنــه خــيــزد كــه افــراســـيـــاب |
| بــــفــــرمــــود تــــا بــــازگـــــردد بـــــه راه |
|
چـو بـشــنــيــد زيــن گــونــه گــفــتــار شــاه |
| گــــــزيــــــده ســــــرافــــــراز آزادگـــــــان |
|
بــــر تــــوس و گــــودرز گــــشــــوادگــــان |
| چــنــان چــون بــبــايــد بـــه نـــزديـــك مـــن |
|
كـــه بـــر درگـــه آيـــنـــد بـــي انـــجـــمـــن |
| زبـــان بـــرگـــشـــادنـــد بـــر پـــيـــشـــگـــاه |
|
بــشـــد تـــوس و گـــودرز نـــزديـــك شـــاه |
| مــنـــه زهـــر بـــرنـــده بـــر جـــام شـــيـــر |
|
بــدو گــفـــت شـــاه اي خـــردمـــنـــد پـــيـــر |
| نــــبــــايــــد كــــزيــــن ســــود دارد زيـــــان |
|
بــنــه تــيــغ و بــگـــشـــاي ز آهـــن مـــيـــان |
| كـه گـر شـاه ســيــر آيــد از تــخــت و گــاه |
|
چــنــيــن گــفــت تــوس ســپــهــبــد بــه شــاه |
| بــزرگـــي و ديـــهـــيـــم و تـــخـــت مـــهـــان |
|
بــه فــرزنــد بــايـــد كـــه مـــانـــد جـــهـــان |
| چــرا بـــرنـــهـــد بـــرنـــشـــيـــنـــد كـــلـــاه |
|
چــو فــرزنـــد بـــاشـــد نـــبـــيـــره كـــلـــاه |
| تـــرا بـــخـــرد از مـــردمـــان نـــشــــمــــرد |
|
بـــدو گـــفـــت گـــودرز كـــاي كــــم خــــرد |
| چـــنــــو راد و آزاد و خــــامــــش نــــبــــود |
|
بـه گـيــتــي كــســي چــون ســيــاوش نــبــود |
| هـمـويـسـت گـويـي بـه چـهـر و بــه پــوســت |
|
كـنـون ايــن جــهــان جــوي فــرزنــد اوســت |
| هــم از تــخــم شـــاهـــي نـــپـــيـــچـــد ز داد |
|
گــــــر از تــــــور دارد ز مـــــــادر نـــــــژاد |
| چـنـيـن خـام گــفــتــارت از بــهــر چــيــســت |
|
بـه تــوران و ايــران چــنــو نــيــو نــيــســت |
| چـــنـــان بـــرز و بــــالــــا و آن مــــهــــر او |
|
دو چــشــمــت نــبــيــنــد هــمــي چـــهـــر او |
| بــــه فـــــر كـــــيـــــانـــــي و راي درســـــت |
|
بـه جـيـحـون گـذر كـرد و كـشـتـي نـجـسـت |
| گــذشــت و بــه كــشــتــي نــيـــامـــد فـــرود |
|
بـــه ســـان فــــريــــدون كــــز ارونــــدرود |
| ازو دور شــــد چــــشــــم و دســـــت بـــــدي |
|
ز مـــــــــردي و از فـــــــــره ي ايـــــــــزدي |
| پـــدر تــــيــــز بــــود و تــــو ديــــوانــــه اي |
|
تـــو نـــوذر نـــژادي نـــه بـــيـــگــــانــــه اي |
| بـر و يـالــت آغــشــتــه گــشــتــي بــه خــون |
|
ســلــيــح مــن ار بـــا مـــنـــســـتـــي كـــنـــون |
| ســخــن گــوي لــيــكــن هــمـــه دلـــپـــذيـــر |
|
بــدو گــفــت تــوس اي جــهــان ديــده پــيـــر |
| ســـــنـــــانــــــم بــــــدرد دل كــــــوه قــــــاف |
|
اگــر تــيــغ تــو هــســت ســنـــدان شـــكـــاف |
| خـــــدنـــــگــــــم بــــــدوزد دل آفــــــتــــــاب |
|
وگـر گـرز تــو هــســت بــا ســنــگ و تــاب |
| مـــنـــم تــــوس نــــوذر مــــه و شــــاهــــزاد |
|
وگـــــر تـــــو ز گـــــشـــــواد داري نــــــژاد |
| كــه چــنــديـــن نـــبـــيـــنـــم تـــرا آب روي |
|
بــدو گــفــت گــودرز چـــنـــديـــن مـــگـــوي |
| تــــو دل را مــــگـــــردان ز آيـــــيـــــن و راه |
|
بــه كـــاوس گـــفـــت اي جـــهـــانـــدار شـــاه |
| ســـزاوار گــــاهــــنــــد و هــــر دو جــــوان |
|
دو فــرزنــد پــرمـــايـــه را پـــيـــش خـــوان |
| كــه بــا بــرز و بـــا فـــره ي ايـــزديـــســـت |
|
بــبــيــن تــا ز هــر دو ســزاوار كــيـــســـت |
| چــو فــرزنــد بــيــنــي هــمــي شــهـــريـــار |
|
بــــدو تــــاج بــــســــپـــــار و دل شـــــاد دار |
| كـه فـرزنـد هـر دو بــه دل بــر يــكــيــســت |
|
بــدو گــفــت كــاوس كــايــن راي نــيـــســـت |
| دل ديـــگـــر از مـــن شـــود پـــر ز كــــيــــن |
|
يــكــي را چــو مــن كــرده بــاشــم گـــزيـــن |
| نــگــيــرنــد كـــيـــن انـــدريـــن انـــجـــمـــن |
|
يـــكـــي كـــار ســـازم كـــه هـــر دو ز مــــن |
| بـــــبـــــايـــــد شـــــدن تـــــا در اردبـــــيـــــل |
|
دو فــرزنــد مــا را كــنــون بــر دو خـــيـــل |
| هــمــه ســالــه پـــرخـــاش آهـــرمـــنـــســـت |
|
بــه مــرزي كــه آن جــا دژ بــهــمـــنـــســـت |
| نــبــاشــد بــرآن مــرز كــس را نـــشـــســـت |
|
بــه رنــجــســت ز آهــرمــن آتــش پــرســت |
| نــــدارم ازو تــــخـــــت شـــــاهـــــي دريـــــغ |
|
ازيــشــان يــكــي كــان بــگــيــرد بــه تـــيـــغ |
| كـــه افـــگـــنـــد ســـالـــار هـــشـــيـــار بــــن |
|
چـو بـشـنـيـد گـودرز و تــوس ايــن ســخــن |
| نــدانـــســـت ازيـــن بـــه كـــســـي داســـتـــان |
|
بــريــن هــر دو گــشــتــنــد هــم داســـتـــان |