FarhangIran
 
 
 
 
 
 
 
 
 
برگ نخست
در باره ما
پیوند با ما
راهنما
جستجوی پیشرفته
یاد داشت روز
سیاسی-اجتماعی
ترجمه روزنامه ها
تاریخی-فرهنگی
شاهنامه فردوسی
شاهنامه خوانی
زرتشت، اوستا، گاتها
سیمرغ در فرهنگ ایران
جشن های ایرانی
خنیاگری
باغ ایرانی
نام های ایرانی
واژه نامه زبان پارسی
پرسش و پاسخ
یادمان های تاریخی
رو یداد ها
گفتگو ها
طنز
 
 
تازه ترین ها
پر بیننده ترین ها
 
 
 
 
 
 
برگ نخست arrow شاهنامه فردوسی arrow پادشاهی یزدگرد بزه گر arrow تاج برداشتن بهرام گور از میان شیران
تاج برداشتن بهرام گور از میان شیران چاپ ارسال به دوست
نویسنده فردوسی   
۲۹ مرداد ۱۳۸۶

تاج برداشتن بهرام گور از میان شیران

چـنين    گفـت   بهرام   کاي   مهتران
جـهانديده       و      کارکرده      سران
همـه  راست  گفتيد  و  زين  بترست
پدر   را   نکوهش  کنـم  در  خورسـت
ازين   چاشـني   هست  نزديک  مـن
کزان    تيره    شد   راي   تاريک   مـن
چو     ايوان     او     بود    زندان    مـن
چو    بـخـشايش    آورد    يزدان   مـن
رهانيد    طينوشـم   از   دسـت   اوي
بشد  خسته  کام من از شست اوي
ازان    کرده‌ام    دسـت    مـنذر   پـناه
کـه    هرگز   نديدم   نوازش   ز   شاه
بدان    خو    مـبادا    کـه    مردم   بود
چو    باشد    پي   مردمي   گـم   بود
سـپاسـم   ز   يزدان   کـه  دارم  خرد
روانـم     هـمي     از    خرد    برخورد
ز   يزدان   همي   خواستـم   تاکـنون
کـه   باشد   به  خوبي  مرا  رهنـمون
کـه   تا   هرچ   با   مردمان  کرد  شاه
بـشوييم   ما   جان   و  دل  زان  گـناه
بـه     کام     دل    زيردسـتان    مـنـم
بر      آيين      يزدان‌پرسـتان      مـنـم
شـبان    باشـم   و   زيردستان   رمـه
تـن‌آساني    و    داد    جويم    هـمـه
منش  هست  و فرهنگ و راي و هنر
ندارد        هـنر        شاه        بيدادگر
لـئيمي    و    کژي    ز   بيچارگيسـت
بـه     بيدادگر    بر    بـبايد    گريسـت
پدر    بر    پدر    پادشاهي   مراسـت
خردمـندي   و   نيکخواهي   مراسـت
ز      شاپور      بـهرام      تا     اردشير
هـمـه     شـهرياران     برنا     و     پير
پدر       بر      پدربر      نياي      مـنـند
بـه    دين   و   خرد   رهنماي   مـنـند
ز    مادر    نـبيره    شـميران   شـهـم
ز    هر   گوهري   با   خرد   هـمرهـم
هـنر   هـم  خرد  هم  بزرگيم  هست
سواري   و   مردي   و  نيروي  دسـت
کـسي   را   ندارم  ز  مردان  بـه  مرد
بـه  رزم  و  به  بزم  و  بـه  هر  کارکرد
نهفـتـه   مرا   گنـج   و  آگنده  هست
هـمان      نامداران      خـسروپرسـت
جـهان    يکـسر   آباد   دارم   بـه   داد
شـما   يکـسر   آباد   باشيد   و  شاد
هران   بوم  کز  رنـج  ويران  شدسـت
ز    بيدادي    شاه    ايران   شدسـت
مـن   آباد   گردانـم   آن   را   بـه   داد
همـه     زيردسـتان     بمانـند     شاد
يکي    با    شـما   نيز   پيمان   کـنـم
زبان    را   بـه   يزدان   گروگان   کـنـم
بياريم    شاهنشـهي    تـخـت    عاج
برش   در   ميان   تنـگ   بـنـهيم   تاج
ز    بيشـه    دو    شير    ژيان    آوريم
هـمان    تاج    را    در    ميان    آوريم
بـبـنديم    شير   ژيان   بر   دو   سوي
کـسي   را   که  شاهي  کـند  آرزوي
شود    تاج    برگيرد   از   تـخـت   عاج
بـه     سر     برنـهد     نامـبردار     تاج
بـه   شاهي  نـشيند  ميان  دو  شير
ميان  شاه  و  تاج  از  بر  و تـخـت زير
جز   او   را   نـخواهيم   کـس   پادشا
اگر       دادگر      باشد      و      پارسا
وگر    زين   کـه   گفـتـم   بـتابيد   يال
گزينيد      گردنـکـشي     را     هـمال
بـه  جايي  که  چون  من بود پيش رو
سـنان    سواران    بود    خار   و   خو
مـن  و  منذر  و  گرز  و  شمـشير  تيز
ندانـند        گردان        تازي        گريز
برآريم     گرد     از     شـهـنـشاهـتان
هـمان    از   بر   و   بوم   وز   گاهـتان
کـنون    آنـچ    گفـتيم    پاسخ   دهيد
بدين     داوري     راي     فرخ     نـهيد
بگفت اين و برخاست و در خيمه شد
جـهاني   ز   گفتارش   آسيمـه   شد
بـه   ايران   رد   و   موبدان  هرک  بود
کـه    گـفـتار   آن   شاه   دانا   شنود
بگـفـتـند      کين      فره     ايزديسـت
نـه    از   راه   کژي   و   نابـخرديسـت
نـگويد  همي  يک  سخن  جز  به  داد
سزد   گر   دل   از   داد   داريم   شاد
کـنون   آنـک   گفـت  او  ز  شير  ژيان
يکي   تاج   و   تـخـت   کيي  بر  ميان
گر      او     را     بدرند     شيران     نر
ز    خونـش    بـپرسد    ز    ما   دادگر
چو خود گفت و اين رسم بد خود نهاد
هـمان  کز  به  مرگش  نباشيم  شاد
ور    ايدون    کـجا    تاج   بردارد   اوي
بـه   فر   از   فريدون   گذر   دارد  اوي
جز   از   شـهريارش   نـخوانيم   کـس
ز    گـفـتارها    داد    داديم    و   بـس
گذشـت   آن   شـب   و   بامداد  پـگاه
بيامد    نـشـسـت   از   بر   گاه   شاه
فرسـتاد     و     ايرانيان     را    بـخواند
ز      روز     گذشـتـه     فراوان     براند
بـه     آواز     گـفـتـند    پـس    موبدان
کـه   هـسـتي   تو   داناتر   از  بخردان
بـه  شاهنشهي  در  چه  پيش  آوري
چو     گيري    بـلـندي    و    کـنداوري
چـه  پيش  آري  از  داد  و  از راسـتي
کزان   گـم   شود   کژي   و   کاسـتي
چـنين    داد    پاسـخ    بـه   فرزانـگان
بدان        نامداران       و       مردانـگان
کـه   بخشش   بيفزايم  از  گفت‌وگوي
بـکاهـم  ز  بيدادي  و  جست  و جوي
کـسي  را  کجا  پادشاهي  سزاست
زمين   را  بديشان  ببخـشيم  راسـت
جـهان   را   بدارم  بـه  راي  و  بـه  داد
چو  ايمـني  کنم  باشـم  از  داد  شاد
کـسي  را  که  درويش  باشد  بـه  نيز
ز     گنـج     نـهاده    ببـخـشيم    چيز
گـنـه    کرده    را    پـند    پيش   آوريم
چو    ديگر    کـند    بـند    پيش   آوريم
سـپـه   را   بـه   هنگام   روزي  دهيم
خردمـند       را      دلـفروزي      دهيم
هـمان   راسـت   داريم   دل   با   زبان
ز     کژي    و    تاري    بـپيچـم    روان
کـسي   کو   بميرد  نباشدش  خويش
وزو     چيز     ماند    ز    اندازه    بيش
بـه   دوريش   بخشم   نيارم  به  گنـج
نـبـندم    دل    اندر    سراي   سپـنـج
هـمـه     راي     با     کاردانان     زنيم
بـه    تدبير    پـشـت    هوا    بشکـنيم
ز    دسـتور   پرسيم   يکسر   سـخـن
چو   کاري   نو  افگـند  خواهـم  ز  بـن
کـسي  کو  همي  داد  خواهد  ز مـن
نـجويم           پراگـندن          انـجـمـن
دهـم  داد  آنکس  که  او داد خواست
بـه  چيزي  نرانم  سخن جز به راست
مـکافات    سازم    بدان    را    بـه   بد
چـنان     کز     ره    شـهرياران    سزد
برين    پاک    يزدان   گواي   مـنـسـت
خرد    بر    زبان    رهنماي   مـنـسـت
هـمان      موبد     و     موبد     موبدان
پـسـنديده        و       کارديده       ردان
برين    کار    يک    سال    گر    بـگذرد
نـپيچـم    ز    گـفـتار    جان    و    خرد
ز    ميراث    بيزارم   و   تاج   و   تـخـت
ازان    پـس    نشينـم   بر   شوربخـت
چو    پاسـخ    شـنيدند   آن   بـخردان
بزرگان        و        بيداردل        موبدان
ز    گفـت   گذشته   پـشيمان   شدند
گـنـه   کارگان   سوي   درمان   شدند
بـه     آواز     گـفـتـند     يک    با    دگر
کـه     شاهي    بود    زين    سزاوارتر
بـه   مردي   و   گـفـتار  و  راي  و  نژاد
ازين   پاک‌تر   در   جـهان   کـس   نزاد
ز       داد      آفريدسـت      ايزد      ورا
مـبادا    کـه    کاري    رسد    بد    ورا
بـه    گـفـتار    اگر    هيچ   تاب   آوريم
خرد  را  هـمي  سر  بـه  خواب  آوريم
هـمـه       نيکويها       بيابيم       ازوي
بـه   خورد   و  بـه  داد  اندر  آريم  روي
بدين   برز   بالا   و   اين   شاخ   و  يال
بـه  گيتي  کسي  نيست  او را همال
پـس     پـشـت     او    لشـکر    تازيان
چو   مـنذرش   ياور   بـه  سود  و  زيان
اگر    خود   بـگيرد   سر   گاه   خويش
بـه   گيتي  که  باشد  ز  بـهرام  بيش
ازان   پـس   ز   ايرانيانـش   چـه   باک
چه ما پيش او در چه يک مشت خاک
بـه     بـهرام    گفـتـند    کاي    فرمند
بـه   شاهي  توي  جان  ما  را  پسـند
ندانـسـت    کـس    در    هنرهاي   تو
بـه   پاکي   تـن   و  دانـش  و  راي  تو
چو   خـسرو   که  بود  از  نژاد  پـشين
بـه     شاهي    برو    خواندند    آفرين
هـمـه    زير    سوگـند   و   بـند   وييم
کـه     گويد    کـه    اندر    گزند    وييم
گرو   زين   سـپـس   شاه   ايران   بود
هـمـه   مرز   در   چنـگ   شيران   بود
گروهي    بـه    بـهرام   باشـند   شاد
ز     خـسرو    دگر    پاره    گيرند    ياد
ز  داد  آن  چنان  به  که  پيمان تسـت
ازان   پـس   جهان  زير  فرمان  تسـت
بهانـه  همان  شير  جنگيست  و بس
ازين    پـس    بزرگي    نـجويند   کـس
بدان    گشـت    بـهرام    همداسـتان
کـه    آورد   او   پيش   ازين   داسـتان
چـنين     بود     آيين     شاهان     داد
کـه    چون    نو   بدي   شاه   فرخ‌نژاد
بر       او      شدي      موبد      موبدان
بـبردي    سـه    بينادل    از    بـخردان
هـمو     شاه     بر    گاه    بـنـشاندي
بدان      تاج      بر      آفرين     خواندي
نـهادي    بـه    نام   کيان   بر   سرش
بـسودي  بـه  شادي  دو  رخ  بر برش
ازان   پـس   هرانکس  که  بردي  نـثار
بـه   خواهـنده   دادي  همي  شهريار
بـه   موبد  سپردند  پس  تاج  و  تخـت
بـه   هامون  شد  از  شهر  بيداربخـت
دو  شير  ژيان  داشت  گستـهـم  گرد
بـه   زنـجير   بستـه   به   موبد   سپرد
بـبردند     شيران     جنـگي     کـشان
کـشـنده   شد  از  بيم  چون  بيهشان
ببـسـتـند     بر     پايه     تـخـت    عاج
نـهادند      بر      گوشـه      عاج     تاج
جـهاني   نـظاره   بران   تاج   و   تخـت
کـه   تا   چون  بود  کار  آن  نيک‌بـخـت
کـه    گر    شاه    پيروز    گردد    برين
برو       شـهرياران       کـنـند      آفرين
چو بهرام و خسرو به هامون شدند
بر  شير  با  دل  پر  از  خون  شدند
چو  خـسرو  بديد  آن  دو شير ژيان
نـهاده    يکي    افـسر   اندر   ميان
بدان  موبدان  گفت  تاج از نخسـت
مر آن را سزاتر که شاهي بجست
و  ديگر  کـه  مـن  پيرم  و  او  جوان
بـه    چـنـگال    شير   ژيان   ناتوان
بران   بد  که  او  پيش‌دستي  کـند
بـه    برنايي   و   تن‌درسـتي   کـند
بدو   گفـت   بهرام  کاري  رواسـت
نـهاني     نداريم    گفـتار    راسـت
يکي      گرزه     گاوسر     برگرفـت
جـهاني   بدو  مانده  اندر  شگفـت
بدو   گفـت   موبد   کـه  اي  پادشا
خردمـند    و    بادانـش    و   پارسا
هـمي  جنگ  شيران  که فرمايدت
جز   از   تاج  شاهي  چـه  افزايدت
تو   جان   از   پي   پادشاهي  مده
خورش   بي‌بهانه  بـه  ماهي  مده
همـه  بي‌گناهيم  و  اين کار تست
جـهان  را  همه  دل  به بازار تست
بدو   گفـت   بـهرام   کاي   دين‌پژوه
تو   زين   بي‌گـناهي  و  ديگر  گروه
هـم‌آورد    اين   نره   شيران   منـم
خريدار     جـنـگ     دليران     مـنـم
بدو   گـفـت   موبد   به  يزدان  پـناه
چو  رفتي  دلت  را  بشوي از گـناه
چـنان   کرد   کو   گفت  بهرامـشاه
دلـش  پاک  شد  توبه  کرد  از گناه
هـمي    رفـت    با   گرزه   گاوروي
چو    ديدند   شيران   پرخاشـجوي
يکي  زود  زنجير  بگسست  و  بـند
بيامد        بر       شـهريار       بـلـند
بزد   بر   سرش   گرز   بـهرام   گرد
ز  چشمش  همي  روشنايي ببرد
بر    ديگر    آمد    بزد    بر    سرش
فرو  ريخـت  از  ديده  خون  از برش
جـهاندار   بنشست   بر  تخت  عاج
بـه   سر   بر  نهاد  آن  دلـفروز  تاج
بـه    يزدان   پـناهيد   کو   بد   پـناه
نـماينده     راه     گـم     کرده    راه
بـشد  خسرو  و  برد  پيشش  نماز
چـنين  گفت  کاي  شاه  گردن‌فراز
نشـسـت   تو   بر  گاه  فرخنده  باد
يلان   جـهان   پيش   تو   بـنده  باد
تو   شاهي   و   ما   بـندگان  توايم
بـه      خوبي      فزايندگان     توايم
بزرگان     برو     گوهر     افـشاندند
بران     تاج     نو     آفرين    خواندند
ز   گيتي   برآمد   سراسر   خروش
در  آذر  بد  اين جشـن روز سروش
برآمد   يکي   ابر   و   شد   تيره‌ماه
هـمي    تير    باريد    ز   ابر   سياه
نـه  دريا  پديد  و نه دشت و نه راغ
نـبينـم    هـمي   در   هوا   پر   زاغ
حواصـل   فـشاند   هوا   هر   زمان
چه  سازد  همي زين بلند آسمان
نـماندم   نمکسود  و  هيزم  نه  جو
نـه    چيزي   پديدسـت   تا   جودرو
بدين    تيرگي   روز   و   بيم   خراج
زمين  گشته  از برف چون کوه عاج
هـمـه   کارها   را   سراندر  نشيب
مـگر   دسـت  گيرد  حسين  قتيب
کـنون   داسـتاني   بگويم   شگفت
کزان    برتر   اندازه   نـتوان   گرفـت
 
 

دریافت آگاهی نامه

نشانی ایمیل شما:  
دریافت آگاهی نامه بیرون رفتن
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
انتشارات فرهنگ ایران
انتشارات فرهنگ ایران
گاهنامه فرهنگی
گاهنامه فرهنگی
گروه فرهنگ ایران
FaceBookFarhangiran
شاهنامه فردوسی
shahnameh
پرچم های ایران
Flag-Iran-4.jpg
پوشاک زنان ایرانی
جنگ ابزار های ارتش ایران
RSS های فرهنگ ایران
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Untitled Document
                              

Copyright © 2004, All rights reserved. Created by The Iranian cultural foundation
E-mail: webmaster[at]farhangiran.com