| کـنون از خردمـندي اردشير |
| سخـن بشـنو و يک به يک يادگير |
| بـکوشيد و آيين نيکو نـهاد |
| بگـسـترد بر هر سوي مهر و داد |
| بـه درگاه چون خواست لشکر فزون |
| فرسـتاد بر هر سوي رهـنـمون |
| کـه تا هرکسي را که دارد پـسر |
| نـماند کـه بالا کـند بيهـنر |
| سواري بياموزد و رسـم جـنـگ |
| بـه گرز و کمان و بـه تير خدنـگ |
| چو کودک ز کوشش به مردي شدي |
| بـهر بخشـشي در بي آهو بدي |
| ز کـشور بـه درگاه شاه آمدند |
| بدان نامور بارگاه آمدند |
| نوشـتي عرض نام ديوان اوي |
| بياراسـتي کاخ و ايوان اوي |
| چو جـنـگ آمدي نورسيده جوان |
| برفـتي ز درگاه با پـهـلوان |
| يکي موبدان را ز کارآگـهان |
| کـه بودي خريدار کار جـهان |
| ابر هر هزاري يکي کارجوي |
| برفـتي نـگـه داشـتي کار اوي |
| هرانکس که در جنگ سست آمدي |
| بـه آورد ناتـندرسـت آمدي |
| شهـنـشاه را نامـه کردي بران |
| هـم از بيهنر هم ز جنـگآوران |
| جـهاندار چون نامـه برخواندي |
| فرسـتاده را پيش بـنـشاندي |
| هـنرمـند را خلعـت آراسـتي |
| ز گنـج آنـچ پرمايهتر خواسـتي |
| چو کردي نـگاه اندران بيهـنر |
| نبـسـتي ميان جنـگ را بيشتر |
| چـنين تا سپاهش بدانـجا رسيد |
| کـه پـهـناي ايشان ستاره نديد |
| ازيشان کـسي را کـه بد رايزن |
| برافراخـتـندي سرش ز انجمـن |
| که هرکس که خشنودي شاه جست |
| زمين را به خوان دليران بشـسـت |
| بيابد ز مـن خلـعـت شـهريار |
| بود در جـهان نام او يادگار |
| بـه لشـکر بياراست گيتي همه |
| شـبان گشت و پرخاشجويان رمه |
| بـه ديوانـش کارآگـهان داشتي |
| بـه بيدانـشي کار نگذاشـتي |
| بلاغـت نگـه داشـتـندي و خط |
| کـسي کو بدي چيره بر يک نقـط |
| چو برداشـتي آن سخن رهنـمون |
| شـهـنـشاه کرديش روزي فزون |
| کـسي را که کمتر بدي خـط و وير |
| نرفـتي بـه ديوان شاه اردشير |
| سوي کارداران شدندي بـه کار |
| قـلـمزن بـماندي بر شـهريار |
| شـناسـنده بد شـهريار اردشير |
| چو ديدي بـه درگاه مرد دبير |
| نويسـنده گفـتي کـه گنج آگنيد |
| هـم از راي او رنـج بـپراگـنيد |
| بدو باشد آباد شـهر و سـپاه |
| هـمان زيردسـتان فريادخواه |
| دبيران چو پيوند جان مـنـند |
| هـمـه پادشا بر نـهان مـنـند |
| چو رفـتي سوي کـشور کاردار |
| بدو شاه گـفـتي درم خوار دار |
| نـبايد کـه مردم فروشي به گنج |
| کـه برکـس نـماند سراي سپنج |
| هـمـه راسـتي جوي و فرزانگي |
| ز تو دور باد آز و ديوانـگي |
| ز پيوند و خويشان مـبر هيچکـس |
| سـپاه آنـچ مـن يار دادمت بس |
| درم بـخـش هر ماه درويش را |
| مده چيز مرد بدانديش را |
| اگر کـشور آباد داري بـه داد |
| بـماني تو آباد وز داد شاد |
| و گر هيچ درويش خسـپد بـه بيم |
| همي جان فروشي به زر و به سيم |
| هرانکـس که رفتي به درگاه شاه |
| بـه شايستـه کاري و گر دادخواه |
| بدندي بـه سر اسـتواران اوي |
| بـپرسيدن از کارداران اوي |
| کـه دادست ازيشان و بگرفت چيز |
| وزيشان کـه خسپد بـه تيمار نيز |
| دگر آنـک در شـهر دانا کـهاند |
| گر از نيسـتي ناتوانا کـهاند |
| دگر کيست آنک از در پادشاسـت |
| جـهانديده پيرست و گر پارساست |
| شهـنـشاه گويد کـه از رنج من |
| مـبادا کـسي شاد بيگنج مـن |
| مـگر مرد با دانـش و يادگير |
| چـه نيکوتر از مرد دانا و پير |
| جـهانديدگان را همـه خواسـتار |
| جوان و پـسـنديده و بردبار |
| جوانان دانا و دانـشپذير |
| سزد گر نـشينـند بر جاي پير |
| چو لشکرش رفتي به جايي به جنگ |
| خرد يار کردي و راي و درنـگ |
| فرسـتادهيي برگزيدي دبير |
| خردمـند و با دانـش و يادگير |
| پيامي بـه دادي بـه آيين و چرب |
| بدان تا نـباشد بـه بيداد حرب |
| فرسـتاده رفـتي بر دشمنـش |
| کـه بشـناخـتي راز پيراهنـش |
| شـنيدي سخـن گر خرد داشتي |
| غـم و رنـج بد را به بد داشـتي |
| بدان يافـت او خلعـت شـهريار |
| هـمان عـهد و منشور با گوشوار |
| وگر تاب بودي بـه سرش اندرون |
| بـه دل کين و اندر جگر جوش خون |
| سـپـه را بدادي سراسر درم |
| بدان تا نـباشـند يک تـن دژم |
| يکي پهـلوان خواستي نامـجوي |
| خردمـند و بيدار و آرامـجوي |
| دبيري بـه آيين و با دسـتـگاه |
| کـه دارد ز بيداد لـشـکر نـگاه |
| وزان پـس يکي مرد بر پشـت پيل |
| نشستي که رفتي خروشش دو ميل |
| زدي بانـگ کاي نامداران جـنـگ |
| هرانکـس که دارد دل و نام و ننگ |
| نـبايد کـه بر هيچ درويش رنـج |
| رسد گر بر آنکس بود نام و گـنـج |
| بـه هر مـنزلي در خوريد و دهيد |
| بران زيردسـتان سـپاسي نـهيد |
| بـه چيز کسان کس ميازيد دست |
| هرانکـس که او هست يزدانپرست |
| به دشمن هرانکس که بنمود پشت |
| شود زان سپس روزگارش درشـت |
| اگر دخمـه باشد به چنـگال اوي |
| وگر بـند سايد بر و يال اوي |
| ز ديوان دگر نام او کرده پاک |
| خورش خاک و رفتنـش بر تيره خاک |
| بـه سالار گفتي که سستي مکن |
| هـمان تيز و پيش دستي مـکـن |
| هميشـه بـه پيش سپه دار پيل |
| طـلايه پراگـنده بر چار ميل |
| نخـسـتين يکي گرد لشکر به گرد |
| چو پيش آيدت روز نـنـگ و نـبرد |
| به لشکر چنين گوي کاين خود کيند |
| بدين رزمـگاه اندرون برچيند |
| از ايشان صد اسپ افگن از ما يکي |
| هـمان صد بـه پيش يکي اندکي |
| شـما را هـمـه پاک برنا و پير |
| ستانـم همـه خلعـت از اردشير |
| چو اسپ افگند لشکر از هر دو روي |
| نـبايد کـه گردان پرخاشـجوي |
| بيايد کـه ماند تـهي قـلـب گاه |
| وگر چـند بـسيار باشد سـپاه |
| چـنان کـن کـه با ميمنه ميسره |
| بـکوشـند جنـگآوران يکـسره |
| هـمان نيز با ميسره ميمـنـه |
| بـکوشـند و دلـها همـه بر بنه |
| بود لشـکر قلـب بر جاي خويش |
| کـس از قلبگه نگسلد پاي خويش |
| وگر قـلـب ايشان بجنـبد ز جاي |
| تو با لشـکر از قـلـبگاه اندر آي |
| چو پيروز گردي ز کـس خون مريز |
| کـه شد دشمن بدکنـش در گريز |
| چو خواهد ز دشمن کسي زينـهار |
| تو زنـهارده باش و کينـه مدار |
| چو تو پشت دشمن ببيني بـه چيز |
| مـپرداز و مـگذر هـم از جاي نيز |
| نـبايد کـه ايمـن شويد از کمين |
| سـپـه باشد اندر در و دشت کين |
| هرآنگـه که از دشمن ايمن شوي |
| سخـن گفتـن کس همي نشنوي |
| غنيمت بدان بخش کو جنگ جست |
| به مردي دل از جان شيرين بشست |
| هرانکـس که گردد به دستت اسير |
| بدين بارگاه آورش ناگزير |
| مـن از بهر ايشان يکي شارستان |
| برآرم بـه بومي که بد خارسـتان |
| ازين پـندها هيچ گونـه مـگرد |
| چو خواهي که ماني تو بيرنج و درد |
| بـه پيروزي اندر بـه يزدان گراي |
| کـه او باشدت بيگمان رهنـماي |
| ز جايي کـه آمد فرسـتادهيي |
| ز ترکي و رومي و آزادهيي |
| ازو مرزبان آگـهي داشـتي |
| چـنين کارها خوار نـگذاشـتي |
| بره بر بدي خان او ساخـتـه |
| کـنارنـگ زان کار پرداخـتـه |
| ز پوشيدنيها و از خوردني |
| نيازش نـبودي بـه گـسـتردني |
| چو آگـه شدي زان سخـن کاردار |
| کـه او بر چـه آمد بر شـهريار |
| هيوني سرافراز و مردي دبير |
| برفـتي بـه نزديک شاه اردشير |
| بدان تا پذيره شدندي سـپاه |
| بياراسـتي تـخـت پيروز شاه |
| کـشيدي پرسـتـنده هر سو رده |
| همـه جامـههاشان بـه زر آژده |
| فرسـتاده را پيش خود خواندي |
| بـه نزديکي تخـت بـنـشاندي |
| بـه پرسـش گرفتي همه راز اوي |
| ز نيک و بد و نام و آواز اوي |
| ز داد و ز بيداد وز کـشورش |
| ز آيين وز شاه وز لـشـکرش |
| بـه ايوانـش بردي فرسـتادهوار |
| بياراسـتي هرچ بودي بـه کار |
| وزان پس بـه خوان و ميش خواندي |
| بر تـخـت زرينـش بـنـشاندي |
| بـه نـخـچير برديش با خويشتن |
| شدي لشـکر بيشـمار انجمـن |
| کـسي کردنـش را فرسـتادهوار |
| بياراسـتي خـلـعـت شـهريار |
| بـه هر سو فرستاد پـس موبدان |
| بيآزار و بيداردل بـخردان |
| کـه تا هر سوي شهرها ساختـند |
| بدين نيز گنـجي بـپرداخـتـند |
| بدان تا کسي را کـه بيخانـه بود |
| نـبودش نوا بـخـت بيگانـه بود |
| هـمان تا فراوان شود زيردسـت |
| خورش ساخت با جايگاه نشسـت |
| ازو نام نيکي بود در جـهان |
| چـه بر آشـکار و چه اندر نـهان |
| چو او در جـهان شـهرياري نـبود |
| پـس از مرگ او يادگاري نـبود |
| مـنـم ويژه زنده کـن نام اوي |
| مـبادا جز از نيکي انـجام اوي |
| فراوان سـخـن در نهان داشـتي |
| بـه هر جاي کارآگـهان داشـتي |
| چو بيمايه گـشـتي يکي مايهدار |
| ازان آگـهي يافـتي شـهريار |
| چو بايسـت برساخـتي کار اوي |
| نـماندي چـنان تيره بازار اوي |
| زمين برومـند و جاي نشـسـت |
| پرسـتيدن مردم زيردسـت |
| بياراسـتي چون بـبايسـت کار |
| نگشـتي نهانـش به کس آشکار |
| تـهيدسـت را مايه دادي بسي |
| بدو شاد کردي دل هرکـسي |
| هـمان کودکان را به فرهـنـگيان |
| سـپردي چو بودي ورا هـنـگ آن |
| بـه هر برزني در دبـسـتان بدي |
| هـمان جاي آتـشپرسـتان بدي |
| نـماندي کـه بودي کسي را نياز |
| نگـه داشـتي سختي خويش راز |
| بـه ميدان شدي بامداد پـگاه |
| برفـتي کـسي کو بدي دادخواه |
| نـچـسـتي بداد اندر آزرم کـس |
| چـه کهـتر چـه فرزند فريادرس |
| چـه کهـتر چه مهتر به نزديک اوي |
| نجسـتي هـمي راي تاريک اوي |
| ز دادش جـهان يکـسر آباد کرد |
| دل زيردسـتان بـه خود شاد کرد |
| جـهاندار چون گشت با داد جفـت |
| زمانـه پي او نيارد نـهـفـت |
| فرسـتاده بودي بـه گرد جـهان |
| خردمـند و بيدار کارآگـهان |
| بـه جايي کـه بودي زميني خراب |
| وگر تـنـگ بودي بـه رود اندر آب |
| خراج اندر آن بوم برداشـتي |
| زمين کـسان خوار نـگذاشـتي |
| گر ايدونک دهقان بدي تنگ دسـت |
| سوي نيستي گشته کارش ز هست |
| بدادي ز گـنـج آلـت و چارپاي |
| نـماندي کـه پايش برفتي ز جاي |
| ز دانا سخـن بشـنو اي شـهريار |
| جـهان را برين گونـه آباد دار |
| چو خواهي کـه آزاد باشي ز رنـج |
| بيآزار و بيرنـج آگـنده گـنـج |
| بيآزاري زيردسـتان گزين |
| بيابي ز هرکـس بـه داد آفرين |
