FarhangIran
 
 
 
 
 
 
 
 
 
برگ نخست
در باره ما
پیوند با ما
راهنما
جستجوی پیشرفته
یاد داشت روز
سیاسی-اجتماعی
ترجمه روزنامه ها
تاریخی-فرهنگی
شاهنامه فردوسی
شاهنامه خوانی
زرتشت، اوستا، گاتها
سیمرغ در فرهنگ ایران
جشن های ایرانی
خنیاگری
باغ ایرانی
نام های ایرانی
واژه نامه زبان پارسی
پرسش و پاسخ
یادمان های تاریخی
رو یداد ها
گفتگو ها
طنز
 
 
تازه ترین ها
پر بیننده ترین ها
 
 
 
 
 
 
برگ نخست arrow پرسش و پاسخ arrow پرسش و پاسخ arrow پژوهش در باره تاریخ شیعه
پژوهش در باره تاریخ شیعه چاپ ارسال به دوست
نویسنده فرهنگ ایران   
۳۱ تير ۱۳۸۶

من در حال پژوهش در باره تاریخ شیعه پیش از دوران صفویه می باشم و می خواهم بدانم چرا ایرانیان طرفدار علی و فامیل علی شدند.

1- آیا دلایل دلبستگی ایرانیان به علی ابن ابیطالب و فامیلش سیاسی بوده؟ و ریشه های ناسیونالیسم ایرانی بر علیه اعراب داشته است؟.

2- تلاش بزرگان و برجستگان ایرانی در کوتاه کردن دست امپراتوری عرب - اسلامی از ایران چگونه بوده است ؟.

3- آیا پشتیبانی ایرانیان از خاندان بنی هاشم تنها دلایل سیاسی محض داشته  است؟.

4- اگر پاسخ مثبت است چه اسناد و مدارکی موجود می باشد؟.

پاسخ : براستی پاسخ به این پرسشها باندازه چند کتاب کلان خواهد بود ،ولی کوشش می کنم که چکیده ای از این بخش از تاریخ را برایتان بازگو کنم.

در گیری تاریخی میان دو  قبیله بنی هاشم و بنی امیه ،هر دو از طایفه بنی عبد مناف،برای رسیدن به حکومت و خلافت، و سپس جنگ صفین ،که نخستین انشعاب بنیادین را در اسلام بوجود آورد، و کشته شدن علی و بخلافت رسیدن معاویه در شام ،و آزار پیروان علی و سپس کشته شدن حسین پسر علی در زمان یزید پسر معاویه، راه بر پایی گروه تازه ای در اسلام بنام شیعه را گشود .علی کشنده هند جگر خوار، مادر بزرگ معاویه ،ودایی او ولید ابن عتبه ،و برادر او حنظله ابن ابو سفیان بود.

در سال 65 قمری برابر 685 میلادی ،پنج سال پس از کشته شدن حسین مردم کوفه پشیمان شدند و مختار ابن ابی عبید ثقفی به خونخواهی حسین بر خاست، و پس از کشتن قاتلان حسین رهبری شیعیان علی را بدست گرفت، وبه  زین العابدین فرزند حسین که جوانی بیمار بود اعتنایی نکرد و امامت را به  فرزند دیگر علی بنام محمد حنفیه که از یک  کنیز حنفی بنام خوله بنت جعفر قیس بود واگذار کرد. به سپاهیانی که از محمد حنفیه پشتیبانی می کردند کیسانیه می گفتند و کیسانیه از ابو امرا کیسان فرمانده لشکر مختار ورهبر سپاهیان غیر عرب گرفته شده بود، سپاهیان غیر عرب که برای نخستین بار به شیعیان پیوسته بودند و بیشتر آنان را فرزندان ایرانیان اسیر شده در جنگ قادسیه تشکیل می دادند و موالی نامیده می شدند.عمر ابن سعد وقاص فاتح ایران، در همین جنگ بدست همین اسیران ایرانی تبار سپاه مختار ثقفی کشته می شود.

ابن اثیردر کامل نوشته است ، که موالی، ایرانیهای اسیربودند، که با پای پیاده و شکم گرسنه به جنگها فرستاده می شدند، و حق استفاده از اسب و شمشیر را نداشتند. تازیها اسیران ایرانی را بکار های پست و نوکری و غلامی وامی داشتند و در کنار خود در یک صف حرکت نمی دادند .

از عمر خلیفه دوم مسلمانان پرسیدند که با این اسیران چه خواهی کرد؟ گفت مسلما نان آنها را تا زنده هستند می خورند و زمانی که ما و آنها مردیم، کودکان ما کودکان آنها را تا زنده اند خواهند خورد.عمر بدست یک ایرانی بنام فیروز(ابو لو لو ) اهل نهاوند کشته شد.

کشته شدن عمر خوشنودی ایرانیان را در پی داشت، و ایرانیان امیدوار به پایان اشغال سرزمینشان بدست اعراب شدند. ولی عثمان و علی شورش های ایرانیان را در بخش های میانی و خاوری ایران با بیرحمی سرکوب کردند.

یکی از نو آوری های  مختارثقفی آن بود که دستور داد موالیان اجازه داشته باشند که در جنگها از اسب و شمشیر استفاده کنند. مختار یکسال بعد خود و هفت هزار تن از سپاهیانش بدست مصهر برادر ابن زبیر کشته شدند. ولی با کشته شدن  مختار و مرگ محمد حنفیه در سال 700 میلادی جنبش کیسانیه از میان نرفت  و این جنبش نخستین اصول و قواعدی را برای مذهب شیعه بوجود آورد ، آنها بر این باور بودند خلفای پیش از علی یعنی ابوبکر و عمر و عثمان غیر قانونی و غاصب بودند و علی و سه فرزندش حسن و حسین و محمد حنفیه را جانشینان راستین محمد ابن عبدالله پیامبر اسلام می دانستند.

پس از در گذشت محمد حنفیه شاخه ای از کیسانیه که هاشمیه نامیده می شدند ،خط امامت را دنبال کردند  و پسر محمد حنفیه به نام ابوهاشم را امام و جانشین او خواندند . ابوهاشم وارونه پدرش محمد حنفیه بسیار پر جنب و جوش بود و شیعه گری را سازماندهی کرد.ابوهاشم خود در سال 717 میلادی در گذشت و میان فرقه هاشمیه اختلاف افتاد وچند ین دسته  شدند .بیشترین آنها (محمد بن علی) یکی از نواده  های عباس عموی پیامبر اسلام را به امامت و جانشینی ابو هاشم برگزیدند.

این گروه دارای اهداف سیاسی بود ، افراد این گروه از زمان درگذشت پیامبر اسلام آرزوی رسیدن به حکومت و خلافت در سر می پروراندند، ویک جنبش زیر زمینی بر ضد خلفای اموی  در خراسان تشکیل داده بودند و سر انجام توانستند در سال 750 میلادی خلافت سلسله بنی امیه را بر اندازند و خود بر جای آنان تکیه زنند . سیاست خلفای عباسی در آغاز بر این بود که خلافت باید در خاندان محمد ادامه  داشته باشد ، و از همین رو به شیعیان گرایش داشتند اما بزودی خود را از شیعیان جدا ساخته ،و در پی  بدست آوردن پشتیبانی دیگر مسلما نان  برآمدند وهواداران بیشتری در میان دیگر مسلما نان یافتند و ، شیعیان نیز بسوی فرزندان و زاده های علی و فاطمه روی آوردند.

در آغاز سده چهارم هجری همزمان با آزار شیعیان دربغداد بدست خلفای عباسی ، فرزندان بویه که شیعه زیدی بودند در ایران به فرمانروایی رسیدند و بر بغداد چیره شدند، فاطمیان که شیعه اسماعیلی بودند در شمال آفریقا خلافت شیعه اسماعیلی رابر پا کردند.

پژوهش در باره پیروان امامان در شهرهای گوناگون ، می تواند مسیر این گسترش  را تا اندازه ای روشن کند. مذهب شیعه در میان پیروان آن به  گونه باور به امامت علی نمودار شد  وپس از آن در برخی از قبایل عرب عراق گسترش یافت ،و به کوشش آنها به دیگر سرزمینهای اسلامی از مصر تا یمن و از آنجا تا ایران پخش گردید.

پژوهش در باره شورشهای آغازین در شیعه نشان می دهد ، که عراق و بویژه شهر کوفه زادگاه و مرکز جنبشهای شیعه بوده است، ولی  اندیشه های شیعی در باره  امامت و پادشاهی از اندیشه های ایرانی تاثیر پذیرفته است.

اندیشه ایرانی بعنوان اندیشه اشراقی و گنوسی و تفکر عربی ، ضد اشراقی و عرفانی شناخته شده است. و فلسفه و عرفان در تشیع جایگاه محکمی  بدست آورده است و از اینرو نیز شیعه را بر گرفته شده از اندیشه های ایرانی می دانند. نویسندگان سنی مذهب بر این باورند که اندیشه های شیعه بگونه ای با اندیشه های یهودی و مسیحی و ایرانی پیوند دارد.

برخی از پژوهشگران ، ایران را خاستگاه تشیع نمی دانند، اما نزدیکی و همسانی میان برخی ازگوشه های اندیشه ایرانی و اندیشه تشیع را باور دارند. و از بررسی مدارک تاریخی بر می آید ،که باور های شیعه دوازده امامی از همان آغاز در سرزمین ایران ریشه دوانیده و با روحیه ایرانی پیوند خورده است. برخی بر این باورند که ایرانیان که از شیوه فرمانروایی خلفای اموی بیزار و بستوه آمده بودند ، به شیعه که بگونه یک سازمان سیاسی شکل گرفته بود و با روحیات آنان نزدیکی بیشتری داشت ،گرایش پیدا کردند. ایران در طی نه سده ، بجزدر بخش هایی و در زمانهایی کوتاه ، بر مذهب سنت و جماعت بوده است. شمار نویسندگان سنی در تاریخ و ادب ایران خود نشان دهنده این می باشد. بهر روی در ایران زمینه آماده ای برای پذیرش و گسترش اندیشه های تشیع بوده است.

ریچارد فرای ، می نویسد:
« محافظه کاری ایرانیان در حفظ اعتقادات و رسوم کهن را می توان در بسیاری از جنبه های فرهنگ ایشان مشاهده کرد. امروزه سرزمین ایران پر است از زیارتگاهها و امامزاده ها یا مزار فرزندان پیشوایان ائمه» وی در جایی دیگر می گوید: « طبیعی بود که زردشتیان زیارت اهل قبور نداشتند، چرا که پیکر مردگان را دسترس کرکسان می گذاشتند و بخاک نمی سپردند، اما زردشتیان ایران مکانهای مقدس را برای فرشتگان یا ایزدان یزنه داشتند و آسان می شد بعضی از این مکانها را به اسلام منتقل ساخت یا بویژه آنها را به امامزاده های شیعیان که از فرزندان امامان باشند نسبت داد».

بهر روی تازیان پیروزی بر ایران را به سادگی بدست نیاوردند و مدت 200 سال ایرانیان در برابر خلفای تازی ایستادگی می کردند و از خون ایرانیان حمام ها گرم شد و آسیابها بگردش در آمد.

آخرین بروز رسانی ( ۱۵ آبان ۱۳۹۰ )
 
 

دریافت آگاهی نامه

نشانی ایمیل شما:  
دریافت آگاهی نامه بیرون رفتن
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
انتشارات فرهنگ ایران
انتشارات فرهنگ ایران
گاهنامه فرهنگی
گاهنامه فرهنگی
گروه فرهنگ ایران
FaceBookFarhangiran
شاهنامه فردوسی
shahnameh
پرچم های ایران
Flag-Iran-4.jpg
پوشاک زنان ایرانی
جنگ ابزار های ارتش ایران
RSS های فرهنگ ایران
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Untitled Document
                              

Copyright © 2004, All rights reserved. Created by The Iranian cultural foundation
E-mail: webmaster[at]farhangiran.com